AI Act: wat er echt geldt vanaf 2 augustus 2026
Zondag gaat de volgende fase van de Europese AI-verordening in en rond deze datum zijn meer mythes ontstaan dan rond welke andere datum in deze wet ook. Ik splits het tijdschema op in feiten: wat er nu ingaat, wat is uitgesteld, wat de recent ondertekende Nederlandse wet verandert - en hoe je in een minuut checkt of iets hiervan jouw bedrijf raakt.
rechtssituatie per: 31 juli 2026 · dit is een toelichting, geen juridisch advies
Het belangrijkste om recht te zetten
De helft van de online teksten waarschuwt dat op 2 augustus de eisen voor hoogrisicosystemen ingaan: recruitment, scoring, onderwijs.Dit is verouderd.Het Europese Digital Omnibus-pakket heeft ze verschoven naar 2 december 2027 (systemen uit Bijlage III) en 2 augustus 2028 (AI in gereguleerde producten), omdat de technische normen niet op tijd klaar waren. Wat nu wel ingaat zijn transparantieverplichtingen, markttoezicht en echte boetes - en die raken een veel bredere groep bedrijven dan je denkt.
Tijdschema op de tijdlijn
Verordening 2024/1689 gaat in, maar verplichtingen worden gefaseerd ingevoerd over vier jaar.
Verbod op o.a. social scoring, subliminale manipulatie en massaal scrapen van gezichten. Plus verplichting tot AI-competentie bij personeel.
Verplichtingen voor GPAI-aanbieders: documentatie, auteursrechtenbeleid, samenvattingen van trainingsdata.
Art. 50: chatbot moet zich voorstellen, deepfake moet gemarkeerd zijn, emotieherkenning moet worden onthuld. Markttoezicht start en echte boetes komen eraan.
Werving, kredietscore, onderwijs - verschoven met Digital Omnibus-pakket van 2026 naar eind 2027.
Medische hulpmiddelen, machines, speelgoed met AI - laatste fase van het tijdschema.
Is de AI Act van toepassing op jouw bedrijf? Drie vragen
Praten klanten bij jou met een chatbot of voicebot?
Publiceer je AI-gegenereerde content: afbeeldingen met echte personen, video's, informatieve teksten?
Bouw of verkoop je je eigen AI-systeem (niet: gebruik je andermans systeem)?
Nederlandse wet en KRAI
Op 24 juli 2026 ondertekende de minister de wet op kunstmatige-intelligentiesystemen, die de AI Act in Nederland implementeert. Er komt een Commissie voor AI-ontwikkeling en -veiligheid: de voorzitter wordt voor oktober benoemd en de commissie wordt in november 2026 operationeel. De commissie behandelt klachten van burgers en bedrijven over AI-systemen en geeft individuele adviezen, oftewel officiële bevestiging dat jouw oplossing rechtmatig is. Micro-, kleine en middelgrote bedrijven krijgen gratis toegang tot regelgevende sandboxen. Boetes: tot 35 miljoen euro of 7 procent van de omzet voor verboden praktijken, tot 15 miljoen euro of 3 procent voor hoog-risico-eisen.
Veelgestelde vragen
Wat gaat er echt gelden vanaf 2 augustus 2026?
Drie zaken: transparantieverplichtingen uit art. 50 (chatbot moet melden dat het AI is; deepfake en bepaalde AI-gegenereerde content moeten gemarkeerd zijn; emotieherkenning en biometrische categorisering vereisen informatie), voorschriften over markttoezicht en boetes, inclusief boetes van de Commissie voor aanbieders van algemene modellen.
Gaan op 2 augustus de eisen voor hoog-risicosystemen in?
Nee - en dat is de meest herhaalde fout in Nederlandse teksten over de AI Act. Het Digital Omnibus-pakket heeft zelfstandige hoog-risicosystemen uit Bijlage III verschoven naar 2 december 2027, en AI ingebouwd in gereguleerde producten naar 2 augustus 2028. Reden: technische normen zijn niet op tijd klaar, en zonder die kun je geen conformiteitsbeoordeling uitvoeren.
Welke boetes dreigen bij overtreding van de AI Act?
Voor verboden praktijken: tot 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde omzet, afhankelijk van wat hoger is. Voor het niet voldoen aan eisen voor hoog-risico systemen: tot 15 miljoen euro of 3 procent van de omzet.
Wat verandert de Nederlandse wet op AI-systemen?
De op 24 juli 2026 door de koning ondertekende wet roept een Nederlandse toezichthouder in het leven: de Commissie Ontwikkeling en Veiligheid Kunstmatige Intelligentie (COVKI). De commissie wordt operationeel in november 2026, behandelt klachten over AI-systemen en geeft individuele adviezen die bedrijven rechtszekerheid bieden. Micro-, kleine en middelgrote bedrijven krijgen gratis toegang tot regelgevende sandboxen.
Ik run een klein bedrijf en gebruik ChatGPT - geldt de AI Act voor mij?
Het simpelweg gebruiken van ChatGPT of Claude voor intern werk legt je geen verplichtingen op. De grens ligt waar AI in contact komt met de klant: een chatbot op je site moet zich presenteren als AI, en gepubliceerde deepfakes en bepaalde gegenereerde content moeten worden gemarkeerd. Doe de quiz op deze pagina - binnen een minuut zie je welke verplichtingen voor jou gelden.
Bronnen:LEX: AI Act od 2 augustus 2026 · Nederlandse Orde van Advocaten · Rechtspraak.nl: ondertekening AI-systeemwet. Deze pagina is een journalistieke toelichting, geen juridisch advies.
// newsletter
Zulke overzichten direct in je mailbox, één keer per week
Geen spam, uitschrijven met één klik.
Ik schrijf me in →