Hoeveel bussen telt de RDW-tabel? Zo stel je de vraag zonder kentekens op te halen

👁 111 keer gelezen
De groepering van het openbare RDW-bestand leverde op 12 november 2026 12.567 rijen met voertuigsoort Bus op. Ik kreeg alleen een lijst van categorieën met aantallen terug. Een eigen kopie van alle kentekens is voor deze telling overbodig. Wie dit wil herhalen, kan de query onderaan het artikel rechtstreeks in de browser openen.
Wat de RDW-uitkomst telt
De Nederlandse dataset heet Gekentekende voertuigen. Het antwoord dat ik voor dit artikel heb opgehaald, heeft twee kolommen. In de eerste staat de voertuigsoort zoals die in het kentekenregister wordt gebruikt. Rechts staat het aantal regels met precies die soort. Wie de uitkomst gebruikt in een verhaal over het openbaar vervoer, moet dus al bij de kop bedenken wat de telling onderbouwt. Voor het aantal lijnen op een busstation zou je dienstregelingsgegevens nodig hebben.
De bron maakt onderscheid tussen bijvoorbeeld Bus, Bedrijfsauto en Personenauto. De vraag hoeveel voertuigen een bepaalde vervoerder inzet, vraagt weer een ander soort informatie. In mijn antwoord staan geen namen van vervoerders en ook geen ritten. De eerste stap bij het controleren van een door AI geschreven samenvatting is daarom het werkwoord teruglezen. ‘De tabel bevat’ is verdedigbaar. ‘Vandaag rijden er’ introduceert een meting waarvoor dit overzicht de waarnemingen mist.
Een regel met een groepsnaam kan er uitzien als een kopje waaronder normaal gesproken losse voertuigen staan. Hier is iedere regel het eindresultaat voor die klasse. Wie in een rekenblad het aantal regels van het antwoord telt, berekent hoeveel voertuigsoorten zijn teruggegeven. Wie de cellen uit de kolom aantal optelt, krijgt de som van de tellingen binnen het antwoord. Deze twee berekeningen blijven zelfs in een klein bestand zinvol, mits hun koppen vertellen wat er is geteld.
| Voertuigsoort zoals opgegeven door de RDW | Getelde rijen op 12 november 2026 |
|---|---|
| Aanhangwagen | 767.368 |
| Autonome aanhangwagen | 9.628 |
| Bedrijfsauto | 1.498.659 |
| Bromfiets | 1.376.686 |
| Bus | 12.567 |
| Driewielig motorrijtuig | 42.737 |
| Land- of bosb aanhw of getr uitr stuk | 269.738 |
| Land- of bosbouwtrekker | 358.153 |
| Middenasaanhangwagen | 440.354 |
| Mobiele machine | 37.659 |
| Motorfiets | 900.360 |
| Motorfiets met zijspan | 6.211 |
| Motorrijtuig met beperkte snelheid | 113.093 |
| Oplegger | 221.051 |
| Personenauto | 10.834.168 |
De opdracht lezen zonder programmeeromgeving
Bekijk in de bronlink het pad /resource/m9d7-ebf2.json. Het identificeert de tabel en het gevraagde uitvoerformaat. Na het vraagteken staan de bewerkingen. In leesbare vorm vraagt $select om voertuigsoort en count(*) as aantal. Het sterretje staat hier binnen de telling van rijen. Het antwoord krijgt de naam aantal. Met $group=voertuigsoort gebeurt de telling per verschillende waarde van het veld. De procenttekens met cijfers in de webkoppeling coderen tekens zoals spaties en het dollarteken.
Begin bij het controleren van een export met twee willekeurige groepsnamen en vergelijk de waarden met de browser. In de JSON staan de tellingen van dit antwoord tussen aanhalingstekens. Sommige importprogramma’s behandelen ze daardoor eerst als tekst. Voor een tabel met aflopende aantallen is dat relevant. Een tekstsortering kijkt eerst naar het eerste teken, een numerieke sortering naar de hoeveelheid. Zet alleen de kolom met tellingen om naar getallen en laat de categorieën ongemoeid.
Voor mijn overzicht heb ik punten toegevoegd als duizendtalscheiding. In de ruwe JSON staat de telling van bussen zonder zo’n scheidingsteken. Wie juist de weergave uit een Nederlandstalige tekst als invoer kopieert in een Engelstalig programma, kan de punt als decimaalteken laten lezen. Gebruik daarom voor een berekening de bronwaarde en voor publicatie de lokaal opgemaakte versie. Met hetzelfde veld kun je dan zowel een leesbare tabel als een foutcontrole maken.
Een verschil in de telling verklaren
Een verschil tussen twee raadplegingen is op zichzelf onvoldoende om de eerdere telling te verwerpen. Controleer eerst of de datasetcode en de query gelijk zijn. Kijk vervolgens of de ene uitkomst een bewaarde kopie is en de andere een nieuwe opvraag. Een register kan veranderen. De tabel hiernaast is een momentopname. In een nieuw antwoord mag de waarde afwijken, terwijl de methode om de klasse Bus te selecteren nog steeds dezelfde is.
Een inhoudelijk verschil ontstaat als iemand ook bedrijfsauto’s bedoelt wanneer hij spreekt over ‘busjes’. In alledaags Nederlands is dat woord goed te begrijpen. In deze query vormt Bedrijfsauto een eigen regel. Het hele aantal uit die regel optellen bij Bus zou alle geregistreerde bedrijfsauto’s in die groep meenemen. Vraag dus eerst of het onderzoek de officiële categorie Bus volgt of andere voertuigkenmerken vereist. In dat tweede geval moet de selectie zelf opnieuw ontworpen worden.
Test de overdracht met de twee motorfietsregels uit de tabel. Motorfiets en Motorfiets met zijspan staan apart in het antwoord. Een filter dat alleen het begin van het woord bekijkt, kan beide meenemen. Een filter dat de volledige waarde vergelijkt houdt de twee gescheiden. Noteer bij een eventuele gecombineerde telling de twee meegenomen labels en tel hun waarden eenmaal op. Dan kan iemand later nagaan of jouw definitie past bij de nieuwe onderzoeksvraag.
Dezelfde selectie later opnieuw uitvoeren
Voor de overdracht naar een collega bewaar ik twee dingen naast elkaar. De link met de volledige bewerking geeft toegang tot een volgende meting. Een kopie van de ontvangen categorieën en aantallen legt vast wat ik voor dit artikel zag. Stuur je alleen de link, dan kan de lezer de oude stand niet meer reconstrueren zodra de bron is bijgewerkt. Stuur je alleen een afbeelding van de tabel, dan is juist de bewerking moeilijk te herhalen.
In een weekrapport krijgt de kolom met de datum de omschrijving ‘opgehaald op’. Dat is iets anders dan een registratiedatum voor een individueel voertuig. Voor een telling per jaar van eerste toelating zou je die datum in de onderliggende selectie moeten opnemen. Het uitrekenen van zo’n tijdreeks uit één kolom met groepsaantallen lukt niet. Ik laat dat veld dus weg in plaats van de datum van mijn download als eerste registratiedatum te gebruiken.
Als de dienst bij een volgende controle een foutmelding geeft, bewaar ik de vorige succesvolle uitlezing mét datum. Een leeg scherm verandert de eerdere telling niet in nul bussen. Een goede controlevraag bij een dashboard is of het de stand kan onderscheiden van het tijdstip waarop de laatste aanvraag lukte. Voor dit voorbeeld kan die informatie in één bijschrift naast de tabel staan.
Veelgestelde vragen
Wat verander ik om alleen het aantal bussen op te schrijven?
Gebruik in het gegroepeerde antwoord de regel waarvoor voertuigsoort exact Bus is. Je kunt de andere groepsregels laten staan in de bronkopie en alleen de geselecteerde regel opnemen in je publicatie.
Heeft het register evenveel bussen als er vandaag een dienst rijden?
Het overzicht telt rijen naar voertuigsoort. Er staan geen ritten, diensten, routes of waargenomen vertrektijden in deze opvraag. Voor een dienstregeling heb je een bron nodig die daar gegevens over bijhoudt.
Waarom zie ik een ander cijfer als ik dezelfde link later open?
De koppeling doet een nieuwe aanvraag. Vergelijk de dataset en de gekozen velden, noteer je eigen opvraagdatum en maak voor een tijdvergelijking onderscheid tussen twee geldige metingen en een wijziging van de selectie.
Bijgewerkt op 12 november 2026.
Google · Jouw bronnenHoger in Google - met één klikToevoegen aan voorkeursbronnen →Bronnen
More on this from HELDER
nieuws·Project Helix: de next Xbox, PC-games, releasedatum en prijsHet jubileummagazine wijdt acht pagina's aan Project Helix, de next Xbox. Ik zet op een rij wat Microsoft en AMD over hardware, datum en prijs zeggen.