Amodei wil AI vertragen, China weigert: kosten per token vergeleken

👁 117 keer gelezen

Dario Amodei, CEO van Anthropic, riep de sector in september op om het tempo rond de krachtigste AI-modellen te verlagen. Zijn argument klonk redelijk: een pauze schept tijd om te werken aan veiligheid. Het probleem zat in een specifieke zin van hemzelf: zo’n pauze “zou samenwerking vereisen met China, een autocratisch land met veruit de meest geavanceerde capaciteiten in AI”. Vervolgens somde hij op hoe hij China wilde afremmen: met een verbod op de verkoop van geavanceerde chips en apparatuur voor chipfabricage, een harde aanpak van chipsmokkel en beperkingen op externe toegang tot datacenters buiten China.

Peking reageerde binnen 24 uur. En dat vormt het ware kader van dit verhaal: geen filosofisch debat over existentiële risico’s, maar een strijd over wie het recht heeft om in andermans auto op de rem te trappen.

Woordvoerder noemt het “bangmakerij”, partijkrant ziet Koude Oorlog-handboek

Een dag na de publicatie van Amodei’s artikel publiceerde de Chinese staatskrant “Global Times” een opiniestuk met de titel “Targeting China’s AI: U.S. ’tech right’ unfolds Cold War playbook”. De stelling was eenvoudig: het voorstel voor beperkingen op chips en Chinese AI-bedrijven dient het behoud van de Amerikaanse technologische dominantie, niet de veiligheid. Op 11 september ging de Chinese woordvoerder van Buitenlandse Zaken Guo Jiakun nog een stap verder en noemde Amodei’s oproep “het zaaien van angst, confrontatie en oneerlijke concurrentie”. Volgens hem ondermijnt een dergelijke houding het wereldwijde bestuur rond AI.

Opmerkelijk genoeg kreeg Amodei steun uit onverwachte hoek: Sam Altman van OpenAI en Elon Musk van xAI toonden zich ontvankelijk voor het idee van beheersing. Aan de overkant stonden Mark Zuckerberg en Donald Trump, beiden voorstander van snelle en ongehinderde vooruitgang. Zelfs binnen de Verenigde Staten ontbreekt dus een eensgezind front; een voorstel dat mikt op wereldwijde afstemming kreeg niet eens consensus in eigen land.

“Ik zie geen enkele reden waarom China zou meewerken aan [Amodei’s voorstel] en zich nog verder zou laten afremmen dan nu al het geval is” - Alvin Wang Graylin, senior fellow voor technologie bij het Center for China Analysis van het Asia Society Policy Institute, in gesprek met Rest of World

Graylin voegde een nuance toe die je gemakkelijk mist: dit betekent niet dat China nooit akkoord zal gaan met afspraken over het ontwikkelingstempo. Het betekent dat ze niet akkoord gaan met voorwaarden die door een Amerikaanse CEO in zijn eigen blogbericht zijn gedicteerd.

Kosten van een miljoen tokens: geen spoor van vertraging

Verklaringen kosten niets, modeltarieven wel. Ik heb de openbare API-tarieven van aanbieders aan beide kanten naast elkaar gezet om te kijken of iemand daadwerkelijk gas terugneemt. Een echte vertraging zou immers betekenen dat introducties uitblijven en prijzen stabiliseren. Het tegendeel gebeurt: de tarieven kelderen, een klassiek teken van een overschot aan capaciteit en een verbeten strijd om marktaandeel.

Voor een miljoen output-tokens in een model van DeepSeek betaal je momenteel circa 1,50 EUR (1,68 USD). Voor ditzelfde miljoen in de krachtigste modelklasse van Anthropic betaal je circa 67,08 EUR (75 USD). Dat is een 44,6-voudig verschil in eenheidsprijs voor dezelfde handeling. Concreet vertaald naar de praktijk: een bedrijf dat maandelijks 50 miljoen output-tokens verbruikt, betaalt bij de Chinese provider ongeveer 75,13 EUR (84 USD), en bij het Amerikaanse topsegment ongeveer 3.353,90 EUR (3.750 USD). Het verschil op jaarbasis bedraagt bijna 39.345 EUR (ongeveer 44.000 USD) binnen één enkel proces. (Omrekeningen op basis van de ECB-referentiekoers van 1 EUR = 1,1181 USD per 12-10-2026, bron: ECB).

De tweede indicator die ik heb bekeken, is de frequentie van modelreleases. In de afgelopen maand hebben Chinese labs zoals DeepSeek, Moonshot met Kimi, Alibaba met de Qwen-reeks en Zhipu meerdere modelvarianten uitgebracht of geüpdatet, deels met open gewichten die direct te downloaden zijn. Geen enkele introductie werd uitgesteld of afgeschaald door de oproep tot bezinning. De cijfers tonen onomstotelijk aan: er is nergens geremd, en het enige dat daadwerkelijk omlaaggaat, is de prijs.

China hanteert eigen AI-veiligheidsnormen, die dichter bij het Westen liggen dan gedacht

Het meest opmerkelijke deel van dit vraagstuk speelt zich af buiten de politieke retoriek. Op 14 september publiceerde het Chinese orgaan voor cyberbeveiligingsnormen de derde editie van het zogeheten Safety Governance Framework. Dat document waarschuwt expliciet dat AI zelfstandig kan leren, optimaliseren en “recursieve zelfverbetering” kan doormaken in een tempo of richting die buiten menselijke verwachtingen en controle valt.

Dat zijn exact dezelfde risico’s die westerse veiligheidsonderzoekers aankaarten, waaronder voormalig Anthropic-onderzoeker Jacob Coxon, die voor identieke scenario’s waarschuwde. Peking wijst Amodei’s politieke voorstel dus af, maar verwerpt zijn risicoanalyse allerminst.

Zilan Qian, onderzoeker bij denktank GovAI, vatte het in gesprek met Rest of World treffend samen: ze denkt niet dat China en de VS fundamenteel anders aankijken tegen AI-risico’s, maar sociaaleconomische omstandigheden en politieke instituties zorgen ervoor dat in elk land andere gevaren prioriteit krijgen en andere stemmen weerklinken. In China weegt bovendien de militaire dimensie zwaar mee. Minister van Staatsveiligheid Chen Yixin stelde dat “moderne oorlogsvoering een tijdperk is binnengegaan dat in toenemende mate wordt gevormd door kunstmatige intelligentie”. Het is haast onmogelijk een pauze te onderhandelen over technologie die je eigen veiligheidsapparaat als spil van toekomstige conflicten ziet.

Wat betekent dit voor een Europese organisatie bij de providerkeuze?

Zeer veel, en op heel tastbare punten. Wie een AI-systeem opzet voor klantenservice, documentanalyse of contentcreatie, merkt de impact van de rivaliteit tussen de VS en China direct op de factuur en in het juridische risicoprofiel. Aan de ene kant staan Chinese modellen met open gewichten en een fractie van de eenheidskosten, die je volledig op eigen Europese servers kunt draaien. Aan de andere kant staan Amerikaanse API-diensten met uitgebreidere documentatie, stabiele ondersteuning en een duidelijk afgebakend pad voor naleving van de Europese AI Act.

In de praktijk werkt die afweging als volgt. Ontwerp je een toepassing die onder de AI Act binnen de categorie met een hoog risico valt (zoals werving en selectie, kredietbeoordeling, evaluatie van werknemers of toegang tot essentiële publieke voorzieningen), dan moet je de herkomst van het model, de trainingsdata en de toezichtsprocedures sluitend kunnen aantonen. Kies je voor een model met open gewichten uit China, dan rust die volledige documentatieplicht op jouw organisatie als implementeerder. De leverancier levert immers zelden de audits en formats aan die Europese toezichthouders eisen. Dat is geen verbod, maar het verlegt de volledige compliance-werklast naar je eigen team.

Daarom ontstaat in de markt een duidelijke scheiding: voor interne, risicoarme processen met enorme volumes gebruik je goedkope open modellen, bij voorkeur lokaal gehost. Daar levert het 44-voudige prijsverschil in tokens een besparing van tienduizenden euro’s per jaar op. Voor risicovolle processen of systemen die direct gevoelige klantgegevens verwerken, kies je voor een leverancier met waterdichte compliancedocumentatie, zelfs als de eenheidsprijs een veelvoud bedraagt.

Het omslagpunt voor eigen hardware is eveneens uit te rekenen. Voor een gehuurde cloudserver met een datacenter-GPU betaal je in Europa grofweg tussen de 900 en 1.400 EUR per maand. Dat betekent dat het zelf draaien van een open model rendabel wordt vanaf een volume van pakweg 1,5 miljard output-tokens per maand vergeleken met een voordelige Chinese API. Ten opzichte van een Amerikaanse premium-API ligt dat omslagpunt echter al rond de 20 miljoen tokens per maand. Die grens loont om na te trekken in je serverlogs voordat je een nieuw jaarcontract tekent.

Geen gezamenlijke internationale lijn

Binnen Europa ligt het kader met de implementatie van de AI Act grotendeels vast, maar er ontbreekt een eenduidig geopolitiek antwoord op het scenario waarin de twee technologiereuzen niet meer met elkaar communiceren en bedrijven bij elk API-contract partij moeten kiezen.

Zonder overkoepelende richtlijnen moeten organisaties deze leveranciersrisico’s telkens zelfstandig van de grond af in kaart brengen, met eigen budgetten en juridische teams. Als honderden organisaties ieder afzonderlijk tienduizenden euro’s uitgeven aan dezelfde audits en risicoanalyses, leidt dat tot miljoenen euro’s aan dubbel werk.

De ontmoeting tussen Trump en Xi Jinping in Washington, waar de Amerikaanse zijde de “gezamenlijke risico’s” van AI wilde bespreken, veranderde weinig aan deze realiteit. Zolang een miljoen tokens aan de ene kant omgerekend 1,50 EUR kost en aan de andere kant meer dan 67 EUR, weegt een oproep tot pauzeren zelden op tegen de rekenmachine van de financieel directeur. En dat is het feitelijke Chinese antwoord op het voorstel van Amodei: geen persverklaring, maar een prijslijst.

Feiten gecontroleerd op 7 oktober 2026. Berekeningen van de auteur op basis van een referentiekoers van 1 EUR = 1,1181 USD (ECB, 12 oktober 2026). API-prijzen volgens openbare tarieven van leveranciers op de controledatum. Bronnen: Rest of World, “Dario Amodei wants to slow AI. China isn’t taking orders”, met citaten van Alvin Wang Graylin en Zilan Qian; redactioneel commentaar “Global Times” van 11 september 2026; derde editie van het Chinese Safety Governance Framework van 14 september 2026; de officiële tekst van de Europese AI Act op de website van de Europese Commissie.

// lees verderMuse Wonder prijs: API-tarieven en kosten per tokenMagazineAI-automatisering: beginnen, kiezen en kosten vergelijkenHandleidingenLLM-vergelijking in het Pools: 4 open modellen getestAI-overzicht

Kinetyra