AI-cursus met certificaat: wat zegt de AI Act?

👁 118 keer gelezen

Een AI-cursus met certificaat klinkt misschien alsof je werkgever er volgens de AI Act een moet inkopen. Dat is niet zo: de verordening schrijft geen certificaat voor, noch voor medewerkers, noch voor opleidingsaanbieders. De Europese Commissie zegt expliciet dat een intern overzicht van trainingen volstaat. Een bewijs na afloop kan wel nuttig zijn - voor je cv of als bewijs dat de training heeft plaatsgevonden. Ik leg uit wat zo’n document je werkelijk oplevert en hoe je een bruikbaar bewijs onderscheidt van marketing.

Wat verplicht de wet wel en niet?

Wat wel klopt: artikel 4 geldt sinds 2 februari 2025 en is relevant voor organisaties waarvan medewerkers AI gebruiken tijdens hun werk. Meer hierover lees je in het artikel over artikel 4 van de AI Act.

Wat krijg je werkelijk bij een cursusdocument?

Achter het woord ‘certificaat’ in aanbiedingen voor AI-cursussen kunnen heel verschillende documenten schuilgaan. Dit kunnen ze betekenen voor drie betrokkenen:

• Voor jou: een bewijs van afronding voor je cv of professionele profiel. Een werkgever kijkt naar de inhoud en de datum, niet alleen naar de naam van het document.
• Voor je organisatie: bewijs voor het trainingsregister: wie heeft wanneer welke training gevolgd? Bij een controle is het belangrijk dat het document te koppelen is aan het programma en de deelnemerslijst.
• Voor de aanbieder: een verkoopargument. ‘Certificaat’ klinkt aantrekkelijker dan ‘bewijs van deelname’, terwijl het bij een online cursus meestal om hetzelfde soort document gaat.

Een aparte categorie zijn certificaten die een onafhankelijke instelling afgeeft na een examen volgens een vaste standaard. In bepaalde beroepen kunnen die waarde hebben op de arbeidsmarkt, maar de AI Act vereist ze niet. Voor een medewerker die met een chatbot e-mails schrijft, is zo’n certificaat vaak meer dan nodig.

6 kenmerken van een bruikbaar cursusbewijs

Een document na een cursus is bruikbaarder voor het dossier van je organisatie als het bevat:

1. Je voor- en achternaam - een document ‘voor de deelnemer’ zonder persoonsgegevens bewijst weinig.
2. De afrondingsdatum - de regels veranderden in 2026, dus de datum maakt duidelijk of de training vóór of na de Omnibus-wijziging plaatsvond.
3. De inhoud - een lijst met onderwerpen of een verwijzing naar het programma.
4. De toetsuitslag, als er een toets was - niet verplicht, maar het laat zien dat je niet alleen op ‘volgende’ hebt geklikt.
5. Een nummer en verificatiemethode - bijvoorbeeld een QR-code of een adres waar je kunt controleren of het document echt is.
6. De uitgever - wie de cursus heeft gegeven en hoe je die aanbieder kunt bereiken.

Deze schaal is mijn mening, geen wettelijk criterium. Het gaat erom hoe makkelijk je het document kunt koppelen aan een concrete maatregel van de organisatie.

Een cursus voor jezelf of een training voor je organisatie?

Rode vlaggen in cursusaanbiedingen

• ‘AI Act-certificaat’ of ‘certificaat van naleving van de AI Act’ voor medewerkers.
• Dreigen met boetes van 15 of 35 miljoen euro voor het ontbreken van training.
• Verouderde deadlines, zoals ‘hoog risico vanaf 2 augustus 2026’ - na de wijziging is dat voor bijlage III 2 december 2027.
• Een programma zonder aandacht voor de Europese regels en de context waarin je organisatie AI gebruikt.
• Een document zonder inhoud, datum of verificatiemethode.
• De belofte van ‘volledige naleving’ na één webinar.

Veelgestelde vragen

Vereist de AI Act een certificaat na een AI-training?

Nee. In de vragen en antwoorden over AI-geletterdheid zegt de Europese Commissie dat een certificaat niet nodig is. Een organisatie kan een intern overzicht bijhouden van trainingen en andere maatregelen.

Wat is het verschil tussen een bewijs van deelname en een certificaat?

Bij online cursussen is er meestal weinig verschil, behalve de naam: beide bevestigen dat je een cursus bij een bepaalde aanbieder hebt afgerond. Een certificaat van een onafhankelijke instelling na een examen volgens een vaste standaard is iets anders, maar ook dat vereist de AI Act niet.

Is een gratis AI-cursus voldoende voor een organisatie?

Zo’n cursus kan één van de maatregelen op grond van artikel 4 zijn, vooral als eerste stap. Artikel 4 vraagt wel om rekening te houden met de context waarin je organisatie AI gebruikt. Een algemene cursus kun je daarom aanvullen met afspraken en training over de tools die je zelf gebruikt.

Moeten medewerkers een toets maken?

Dat is niet verplicht. Een toets kan wel helpen vast te leggen dat de training heeft plaatsgevonden en dat deelnemers er iets van hebben opgestoken.

Hoe controleer je of een document echt is?

Kijk of er een nummer en QR-code op staan, of een adres waarmee je het document bij de uitgever kunt controleren. Zonder zo’n mogelijkheid is het alleen een pdf-bestand.

Dit is geen juridisch advies.

// lees verderValse meldingen van AI-detectors: van grondwet tot studentenAI-overzichtNemotron 3.5 Super VL vs Step 5: Gewichten, licenties en testAI-overzichtNash-MOPD verdeelt training over meerdere domeinenAI-overzicht

Kinetyra