Hoe citeer je ChatGPT en AI? APA, MLA en Chicago uitgelegd
Leer hoe je ChatGPT en andere AI correct citeert volgens de nieuwste richtlijnen van APA (2025), MLA en Chicago, inclusief voorbeelden en handige templates.
👁 117 keer gelezen
Volgens de APA-richtlijnen van september 2025 citeer je een specifiek gesprek met een chatbot: het bedrijf geldt als auteur, gevolgd door de datum, de chadtitel, de aanduiding [Generative AI chat], de naam van de tool en een deelbare link. MLA en Chicago zien AI juist niet als auteur: daar gebruik je een omschrijving van je prompt of een voetnoot met de toolnaam en datum.
Dit is een gids uit de reeks over AI in het onderwijs. Situatie op 12 oktober 2026. Aan het einde testte ik of drie voordelige modellen zelf het juiste APA-sjabloon kunnen genereren - de uitkomst is verhelderend.
De basisregel: citeer het gebruik, niet de bron van kennis
Alle stijlen zijn het over één ding eens: de output van een chatbot is geen wetenschappelijke bron. Geeft een AI-model je een feit of een verwijzing naar een publicatie? Zoek dan altijd het origineel op en citeer die oorspronkelijke bron. Een vermelding van AI neem je pas op wanneer:
- je tekst citeert of parafraseert die door het model is gegenereerd (bijvoorbeeld wanneer je chatbotantwoorden analyseert in je scriptie);
- AI is gebruikt voor tekstredactie, vertaling, correctie of programmeercode, en je onderwijsinstelling of de gehanteerde stijl vereist dat je dit vermeldt;
- je hogeschool of universiteit een aparte verklaring over het gebruik van AI eist (meer details over detectie vind je in het artikel over of detectiesystemen AI herkennen).
APA - de richtlijnen uit 2025
APA publiceerde op 9 september 2025 een serie artikelen over het citeren van generatieve AI en werkte op 15 september 2025 de handleiding “How to cite ChatGPT” bij. De belangrijkste wijzigingen:
- je mag verwijzen naar een specifieke chatsessie mits je een openbare deellink hebt;
- het versienummer van het model is niet meer verplicht;
- de auteur is het bedrijf achter de tool (zoals OpenAI, Google of Anthropic), niet het model zelf;
- diende AI puur als hulpmiddel (zoals bij tekstredactie, vertalingen of coderen), dan citeer je uitsluitend de software zelf.
Het basisformat voor een chatsessie:
Bedrijf. (jaar, maand dag). Titel van de chat [Generative AI chat]. Naam tool. URL
Een voorbeeld voor een gesprek met ChatGPT (de titel van de chat cursief):
OpenAI. (2026, October 3). Oorzaken van inflatie in Europa [Generative AI chat]. ChatGPT. https://chatgpt.com/share/[identificatiecode]
In de lopende tekst noteer je: (OpenAI, 2026) of “OpenAI (2026) stelt dat…”. Bij Nederlandstalige scripties vertalen opleidingen de maand en de omschrijving tussen haakjes soms naar het Nederlands (bijvoorbeeld “3 oktober”, “[Generatieve AI-chat]”) - raadpleeg hiervoor altijd de specifieke richtlijnen van je opleiding, aangezien de officiële APA-standaard Engelstalig is.
Het sjabloon voor een tool (AI voor tekstbewerking, vertaling of code):
Bedrijf. (jaar). Naam tool [Large language model]. URL OpenAI. (2026). ChatGPT [Large language model]. https://chatgpt.com
MLA en Chicago
MLA beschouwt de software niet als auteur. Op de plek van de titel plaats je een omschrijving van de prompt tussen aanhalingstekens, gevolgd door de naam van de tool cursief, de versie, het bedrijf, de datum en de URL:
"Omschrijving van de prompt" prompt. Naam tool, versie, Bedrijf, datum, URL. "Leg de oorzaken van inflatie in Europa in 2026 uit" prompt. ChatGPT, OpenAI, 3 Oct. 2026, https://chatgpt.com/share/[identificatiecode].
MLA benadrukt nadrukkelijk: noemt de AI externe bronnen, controleer die dan zelf en citeer altijd de originele publicatie.
Chicago (18e editie, Q&A) verwerkt AI-verwijzingen bij voorkeur in een voetnoot. Een vermelding in de literatuurlijst is meestal alleen nodig als de chatsessie via een openbare link raadpleegbaar is:
1. Text generated by ChatGPT, OpenAI, January 10, 2026, https://chatgpt.com/share/[identificatiecode].
Voetnoten en algemene referentiestijlen
Veel Europese opleidingen hanteren traditionele systemen met voetnoten (zoals op basis van ISO 690 of een eigen universitaire leidraad). Omdat bibliotheken hier niet altijd een kant-en-klaar AI-sjabloon voor hebben, bepaalt de opleiding of scriptiebegeleider vaak het format. Een handig uitgangspunt uit algemene citeerstandaarden is om informatie die je zelf toevoegt en die niet direct uit de bron blijkt, tussen [vierkante haken] te plaatsen. Een voorstel dat je aan je begeleider kunt voorleggen:
OpenAI, ChatGPT [taalmodel], antwoord op de vraag "Leg de oorzaken van inflatie in Europa in 2026 uit", 3-10-2026, https://chatgpt.com/share/[identificatiecode] [geraadpleegd op: 3-10-2026].
| Stijl | Wie geldt als auteur | Modelversie | Deellink naar sessie | Plaatsing |
|---|---|---|---|---|
| APA (2025) | Bedrijf (bijv. OpenAI) | Niet nodig | Ja, vereist voor specifiek gesprek | Literatuurlijst + (OpenAI, 2026) in de tekst |
| MLA | Geen auteur, omschrijving prompt | Ja, indien bekend | Ja | Works Cited (bronnenlijst) |
| Chicago 18 | Toolnaam in de noot | Niet vereist | Ja, voorwaarde voor opname in literatuurlijst | Voetnoot; literatuurlijst alleen bij openbare link |
| ISO / Voetnootstijl | Volgens richtlijn opleiding | Volgens richtlijn opleiding | Aanbevolen | Voetnoot + eventuele AI-verklaring |
Stappenplan: zo pak je het aan
- Controleer welke referentiestijl je opleiding eist - bijvoorbeeld APA, MLA, Chicago of een eigen leidraad met voetnoten.
- Sla de openbare deellink van je chat direct op zodra je klaar bent (in ChatGPT via de knop “Delen”, vergelijkbaar in Gemini en Claude). Let op: tijdelijke chats genereren geen deelbare link.
- Noteer direct de datum, chadtitel en gebruikte tool. Zonder deze gegevens kun je in geen enkele stijl een kloppende bronverwijzing maken.
- Verifieer elk feit en elke externe bron uit het antwoord in een academische databank of bibliotheekcatalogus - en citeer het origineel. Hoe je dit efficiënt aanpakt, lees je in de gids over welke AI geschikt is voor literatuuronderzoek.
- Verwijs uitsluitend naar AI waar je gegenereerde tekst overneemt of waar de stijlgids dit specifiek vereist.
- Voeg een AI-verantwoording toe indien je instelling daarom vraagt, en omschrijf gebruikte tools, doel en omvang in je methodesectie of inleiding.
Test: genereert AI zelf een correcte APA-verwijzing?
Op 12 oktober 2026 testte ik drie voordelige modellen via OpenRouter. We voerden de test uit met een Poolstalige prompt: een chatsessie met ChatGPT van 3 oktober 2026 over inflatieoorzaken met een openbare deellink, met de vraag om zowel de APA-literatuurverwijzing als de tekstverwijzing te geven. De totale testkosten bedroegen ongeveer 0,004 USD (circa 0,0036 EUR, berekend volgens de ECB-referentiekoers van 12 oktober 2026 via ecb.europa.eu).
| Model | Output literatuurlijst | Fout | Verwijzing in de tekst |
|---|---|---|---|
| openai/gpt-6-luna | Datum en chadtitel correct, omschrijving “[Rozmowa z ChatGPT]” | Onjuiste omschrijving tussen haakjes, toolnaam ontbreekt voor de URL | (OpenAI, 2026) - correct |
| google/gemini-3.8-flash | OpenAI. (2026). ChatGPT [Groot taalmodel, vertaling van het Poolse origineel] + sessielink | Oud softwaresjabloon gebruikt, chadtitel en exacte dagdatum ontbreken | (OpenAI, 2026) - correct |
| anthropic/claude-haiku-5.5 | Datum en chadtitel correct, omschrijving “[Large language model]” | Twee sjablonen door elkaar gehaald, toolnaam ontbreekt | (OpenAI, 2026) - correct |
Het resultaat: geen van de drie modellen produceerde zelfstandig het volledige sjabloon uit 2025. De tekstverwijzingen waren telkens foutloos, maar de bronvermelding voor de literatuurlijst bevatte steeds fouten. De conclusie is duidelijk: neem de structuur direct over uit de APA-handleiding of uit dit artikel, en laat AI hooguit je gegevens in een kant-en-klaar format invullen.
Sjabloonprompt om te kopiëren
Hieronder vind je een Nederlandse vertaling van de geteste prompt om je gegevens direct in te vullen:
Plaats mijn gegevens in dit APA-sjabloon en pas niets anders aan dan de velden tussen haakjes: Bedrijf. (jaar, maand dag). Titel van de chat [Generative AI chat]. Naam tool. URL Gegevens: - bedrijf: [OpenAI / Google / Anthropic] - datum van het gesprek: [jaar, maand in het Engels, dag] - titel van de chat: [titel] - tool: [ChatGPT / Gemini / Claude] - openbare deellink: [URL] Geef ook de tekstverwijzing in het format (Bedrijf, jaar). Zet de chadtitel cursief.
Veelgestelde vragen
Moet je het versienummer van het model vermelden, zoals GPT-5?
Volgens de APA-richtlijnen van september 2025 hoeft dat niet meer. Bij MLA vermeld je de versie als deze bekend is, en bij lokale voetnootrichtlijnen bepaalt je onderwijsinstelling dit.
Mag ChatGPT als auteur in de literatuurlijst staan?
Nee. Binnen APA geldt de ontwikkelaar (zoals OpenAI) als auteur. In MLA en Chicago wordt de AI-tool helemaal niet als auteur opgevoerd.
Hoe citeer je ChatGPT zonder openbare deellink?
Binnen APA kies je dan voor het sjabloon voor software: OpenAI. (jaar). ChatGPT [Large language model]. https://chatgpt.com. In Chicago volstaat een vermelding in een voetnoot, zonder opname in de literatuurlijst.
Moet je AI ook vermelden als het alleen komma’s heeft gecorrigeerd?
Dat hangt af van je onderwijsinstelling. Steeds meer universiteiten en hogescholen vragen om volledige transparantie via een AI-verklaring, zelfs bij louter taalcorrectie. Raadpleeg bij twijfel altijd je examinator of scriptiebegeleider.
Hoe citeer je AI in een traditionele voetnoot?
Er bestaat geen universele standaard. Vermeld in ieder geval de ontwikkelaar, de toolnaam, een korte omschrijving tussen [vierkante haken], de promptinhoud, de datum en de link, en stem de exacte weergave af met je begeleider.
Google · Jouw bronnenHoger in Google - met één klikToevoegen aan voorkeursbronnen →Bronnen
- Citing generative AI in APA Style (APA Style Blog, 9 september 2025)
- How to cite ChatGPT (APA Style Blog, bijgewerkt op 15 september 2025)
- Citing generative AI, updated and revised (MLA Style Center)
- Chicago Manual of Style Q&A - citing AI (University of Chicago Press)
Lees ook
- Welke AI gebruik je voor bronnenonderzoek?
- AI inzetten voor je scriptie en AI-hallucinaties herkennen
More on this from HELDER
