Nep-lokale nieuwssites sturen antwoorden van ChatGPT

👁 115 keer gelezen

De Kalamazoo Beacon ziet eruit als een lokale krant uit Michigan. In de ondertitel staat dat hij “covers Kalamazoo and lakeshore towns”. Er staan 16 artikelen op, en elk daarvan gaat over dezelfde man: Sean McCann, Democratisch kandidaat voor het Huis van Afgevaardigden. Toen NPR ChatGPT naar zijn district vroeg, zei de chatbot dat McCann het “most detailed” plan had tegen de hoge kosten van levensonderhoud - met de Beacon als bron.

Een netwerk van 37 sites

De Beacon is een van 37 sites in een netwerk dat VisionHeight ontdekte, in een rapport van 7 oktober 2026. Alle 37 domeinen werden half september op één avond geregistreerd, 36 ervan binnen acht minuten. Het patroon herhaalt zich: voor elk van tien omstreden districten is er één nep-nieuwssite en één opiniesite, die allebei één Democraat promoten. Daarbovenop komen vijf verzamelsites en twaalf sites per staat. De teksten lijken door AI geschreven; de zin “is the stronger choice” komt meer dan 360 keer voor. Wie erachter zit, is onbekend.

Opvallend is wat de sites niet doen. Geen verzonnen citaten, geen sensationele leugens. Wel kandidaatprofielen van zo’n 5.000 woorden en “stemgidsen” met 50-63 vragen en antwoorden, geformuleerd zoals mensen chatbots iets vragen. De sites nodigen AI-crawlers uit - het robots-bestand noemt er 17, onder meer van OpenAI, Anthropic, Google en Perplexity - en markeren hun teksten in de code als nieuwsartikel. Volgens NPR heeft elke site ook een llms.txt-bestand met de artikelen in platte tekst. De meeste echte media hebben zo’n bestand niet.

Wat NPR testte, en de grenzen daarvan

Huo Jingnan van NPR publiceerde de resultaten op 30 oktober 2026. De redactie stelde 37 vragen over de 10 districten, handmatig, op 22 en 23 oktober, in ChatGPT, Gemini en Google Zoeken, elk één keer. Dat is één ronde, geen statistiek, en zo moet je de cijfers ook lezen.

• ChatGPT haalde in 19 antwoorden minstens één artikel uit het netwerk aan, ongeveer de helft. In 17 daarvan was de bron een nep-lokale nieuwssite.
• Gemini citeerde nooit een site uit het netwerk. In zeven gevallen weigerde het te antwoorden en verwees het naar externe bronnen.
• Google Zoeken toonde de sites niet op de eerste resultatenpagina. VisionHeight had er begin oktober wel één gevonden; Google zei te hebben ingegrepen vanwege een schending van het beleid.

Nadat NPR OpenAI had gewaarschuwd, stelde de redactie de vraag over het district van McCann nog vijf keer. De Beacon verscheen in elk antwoord. OpenAI liet alleen weten dat ChatGPT-zoeken een reeks bronnen aanhaalt zodat mensen zelf een oordeel kunnen vormen.

De datakloof

Het mechanisme is niet mysterieus. Over één kiesdistrict schrijven weinig mensen, omdat lokale redacties krimpen. Zo ontstaat een datakloof (data void). Een chatbot die een vraag over dat district beantwoordt, pakt wat er lokaal, actueel en goed gestructureerd uitziet. Hij controleert niet wie er achter een krantenkop zit. Hij controleert of de tekst bij de vraag past - en deze pagina’s zijn precies voor die vragen gebouwd.

GEO werkt naar twee kanten

Het draaiboek van het netwerk leest als een checklist voor generative engine optimization: laat AI-crawlers binnen, schrijf in vraag-en-antwoordvorm, publiceer een llms.txt, voeg schema-markup toe. In dit geval won vorm het van reputatie.

Voor lokale media heeft dat twee ongemakkelijke gevolgen. Een redactie die AI-crawlers blokkeert, haalt zichzelf uit chatbotantwoorden en laat die ruimte aan anderen, ook aan sites als de Beacon. En de methode is goedkoop en overal toe te passen: een paar dozijn domeinen op één avond plus machinetekst.

Wat dit betekent voor lokale media

Het mechanisme is niet aan Amerika gebonden. Overal waar weinig over een gemeente of regio geschreven wordt, kan dezelfde datakloof ontstaan, en kan een chatbot grijpen naar wat er lokaal en overzichtelijk uitziet. Echte lokale media hebben iets wat de Beacon mist: echte mensen, een echt adres en een staat van dienst waar andere media naar verwijzen. Het punt uit de NPR-test is dat die signalen alleen tellen als machines ze kunnen lezen. Naamsvermelding bij artikelen, een colofon met namen en contactgegevens en gestructureerde data die artikelen goed markeert, zijn geen nette extra’s meer. Ze zijn wat een echte krant onderscheidt van een overtuigende lege huls - als de chatbot tenminste kijkt.

Zo controleer je de bron van een chatbot

1. Klik op de bronvermelding. Chatbots kunnen ook bronnen verzinnen; kijk of de pagina bestaat en zegt wat het antwoord beweert.
2. Zoek naar mensen. Een colofon, namen, een adres, een telefoonnummer.
3. Tel de artikelen. Zestien stukken over één persoon is geen redactie.
4. Check de leeftijd van het domein. Met een WHOIS-opzoeking zie je de registratiedatum; voor .nl-domeinen kan dat bij SIDN. Een “gevestigde” lokale krant die drie weken geleden is geregistreerd, klopt niet.
5. Zoek de naam op in een gewone zoekmachine. Echte lokale media verwijzen naar elkaar.
6. Vraag het een tweede model. In de NPR-test gaven Gemini en ChatGPT totaal verschillende bronnen.

Het grotere plaatje

VisionHeight haalt ook een audit van NewsGuard aan: chatbots citeerden partijdige sites in 48% van de antwoorden over de Amerikaanse midterms, en vermeldden die partijdigheid in 1 van de 168 antwoorden. De Beacon is dus geen losstaand geval, maar een voorbeeld van een breder gat: chatbots behandelen een bron als neutraal tenzij iets anders hen vertelt.

Bronnen - geraadpleegd op 1 november 2026

• NPR: Sites posing as local news boost candidates in ChatGPT answers (30 oktober 2026)
• VisionHeight: Someone is manipulating your AI to swing your vote (7 oktober 2026)

// lees verderChatGPT kan nu je Chrome-tabbladen bekijkenNieuwsGPAI in de AI Act: verplichtingen voor ChatGPT, Claude en GeminiNieuwsChatGPT for Teens faalt in veiligheidstest: 0 meldingen aan oudersNieuws

Kinetyra