Maka voor kinderen: wat kost een alternatief voor AI-slop?
Maka belooft kindvriendelijke video zonder advertenties of autoplay. Ik reken de abonnementsprijs door en bekijk wat de aanpak oplevert.
👁 115 keer gelezen
Als je een kind jonger dan zes in huis hebt, herken je het misschien: je kind kijkt iets dat eruitziet als een educatief filmpje, waarin een synthetische stem over kleuren praat. Na drie minuten verschijnt er iets in beeld dat je je kind liever niet laat zien. Daarna begint de volgende video. En nog een. Wired schreef onlangs over de start-up Maka, die een uitweg uit die lus aanbiedt: een app voor kinderen van 0 tot 6 jaar, zonder advertenties, automatisch afspelen of eindeloos scrollen. Het algoritme is bewust niet ontworpen om de kijktijd te maximaliseren.
Dat klinkt vanzelfsprekend, totdat je de prijs ziet. En dan begint mijn rekenwerk.
15 dollar per maand is ongeveer 13,33 euro voor 25 series
Maka begint met twee abonnementen: 15 dollar per maand en 107 dollar per jaar. Omgerekend is dat ongeveer 13,33 euro per maand of 95,08 euro per jaar als je vooraf betaalt. Het jaarabonnement komt neer op ongeveer 7,92 euro per maand. Dit zijn omrekeningen van de genoemde dollarprijzen, geen lokale checkoutprijzen.
De catalogus telt 25 titels. Deel je de abonnementsprijs door dat aantal, dan betaalt een ouder ongeveer 0,53 euro per maand per serie bij het maandabonnement, of ongeveer 0,32 euro per maand per serie bij het jaarabonnement. Maka is dus niet duur als bibliotheek. Wel is het een bibliotheek met maar één plank.
Zo ziet de vergelijking met andere videodiensten eruit. Prijzen uit Poolse prijslijsten zijn niet overgenomen:
| Streamingdienst | Prijs | Advertenties in het kindergedeelte | Automatisch afspelen |
| Maka (omgerekend uit dollars) | 13,33 euro per maand | nee | nee |
| Netflix - basisabonnement | Niet opgenomen: Poolse prijs | nee | ja, standaard ingeschakeld |
| Disney+ | Niet opgenomen: Poolse prijs | nee | ja |
| Max | Niet opgenomen: Poolse prijs | nee | ja |
| YouTube Kids | Niet opgenomen: Poolse prijs | ja | ja |
Een huishouden met jonge kinderen heeft vaak al minstens één streamingabonnement en YouTube op een tablet. Maka erbij betekent een extra maandelijkse uitgave zonder dat het aanbod voor volwassenen groter wordt. Dat is niet alleen een prijsbeslissing, maar ook een keuze over wat je belangrijk vindt - en het bedrijf weet dat, want zo presenteert het de dienst.
Driekwart van de filmpjes voor jonge kinderen leert vrijwel niets
Het harde cijfer waar dit verhaal mee begint, komt uit een onderzoek van Common Sense Media uit 2020: in een steekproef van YouTube-video’s die jonge kinderen bekeken, had 75 procent weinig of geen educatieve waarde. Kinderen kwamen ook regelmatig advertenties en materiaal voor oudere kijkers tegen. Dat was zes jaar geleden, voordat generatieve video voor een paar cent per minuut kon worden gemaakt.
Michael Robb, hoofd onderzoek bij Common Sense Media, gaf Wired een diagnose die het probleem scherp samenvat:
Platforms hebben stappen gezet om te voorkomen dat kinderen met inhoud in aanraking komen die niet bij hun leeftijd past, en dat is belangrijk. Maar ‘niet ongeschikt’ is een erg lage drempel. Tussen dat en media die bewust voor kinderen zijn gemaakt, gaapt een enorme kloof.
Het citaat komt uit het Wired-artikel over de lancering van Maka. Maka beoordeelt afleveringen met het Imprint-raamwerk, dat met onderzoekers van het Yale Child Study Center is ontwikkeld. Daarbij kijken beoordelaars onder meer naar het tempo van de montage, de dynamiek van scènes en de manier waarop de relatie tussen een kind en diens verzorger in het verhaal wordt weergegeven. Het raamwerk beslaat zeven ontwikkelingsgebieden, van emotieregulatie tot taalontwikkeling.
Ik heb doorgerekend wat dat in de praktijk betekent. Als een gemiddelde kinderserie voor kleuters 26 afleveringen van 11 minuten heeft, leveren 25 titels ongeveer 650 afleveringen en 119 uur materiaal op om te beoordelen. Stel dat een specialist voor een grondige beoordeling drie keer de speelduur nodig heeft - om te kijken, scènes te coderen en een beoordelingsformulier in te vullen. Dan gaat het om 357 uur deskundig werk, of meer dan twee maanden fulltime, alleen voor de catalogus bij de start. Dat verklaart waarom de bibliotheek 25 titels bevat en geen 2.500, en waarom deze dienst nooit 10 euro zal kosten.
Ik bekeek Poolse YouTube-kanalen voor kinderen
Er bestaat geen Pools onderzoek dat meet welk aandeel van de kindervideo’s door AI is gemaakt. Common Sense Media heeft een cijfer van 75 procent uit 2020 voor de Amerikaanse markt; voor Polen is er zelfs geen schatting. Mijn eigen beoordeling betrof Poolse YouTube-kanalen en is dus geen onderzoek naar Nederlandse of Belgische kanalen.
Ik bekeek vijf van de meest recente video’s van kanalen die regelmatig in Poolse YouTube-aanbevelingen voor jonge kinderen verschijnen: verzamelingen kinderliedjes, ‘verhalen over kleuren’ en compilaties met voertuigen en dieren. Ik lette op duidelijke kenmerken: synthetische vertelstemmen zonder vermelding van een verteller, herhalende achtergrondmuziek uit een generator, personages waarvan de anatomie tussen shots niet klopt en het ontbreken van enige verhaalstructuur. Dit is geen wetenschappelijk onderzoek, maar een steekproef die iedereen in een kwartier kan herhalen. Mijn conclusie: op compilatiekanalen, die het algoritme na een eerste tekenfilm vaak aanbeveelt, heeft een groot deel van de nieuwe video’s deze kenmerken. Op kanalen met een herkenbaar merk, zoals Maya de Bij, Reksio en producties van TVP ABC, trof ik ze niet aan.
Het verschil zit dus niet alleen in de vraag of een ouder YouTube aanzet, maar ook in de vraag of die ouder zelf de volgende video kiest of het algoritme verder laat sturen. Precies dat mechanisme haalt Maka uit zijn product.
De EU-regels richten zich niet op de kwaliteit van video’s
Daar zit een bredere lacune. De EU-regels voor online platforms richten zich niet op de algemene educatieve of ontwikkelingswaarde van iedere video. De Digital Services Act verplicht zeer grote platforms om systeemrisico’s te beoordelen, waaronder risico’s voor de rechten van kinderen. Een risicoanalyse is echter een document, geen filter dat elke video vooraf beoordeelt.
De AI Act regelt onder meer AI-systemen met een hoog risico en stelt vanaf augustus 2026 eisen aan het markeren van synthetische inhoud. In de praktijk bereikt een label als ‘gegenereerd met AI’ op een video voor een tweejarige vooral de ouder - die de video misschien niet zelf bekijkt, omdat die net het eten klaarmaakt.
Kortom: er is geen algemene controle die de kwaliteit van alle online video’s voor kinderen beoordeelt. Er zijn regels tegen bepaalde schadelijke inhoud en regels voor het labelen van synthetische media. Daartussen ligt de kloof die Robb beschreef.
Google · Jouw bronnenHoger in Google - met één klikToevoegen aan voorkeursbronnen →Wat je als ouder zelf kunt doen
Of Maka beschikbaar is waar je woont, kan ik op basis van deze informatie niet vaststellen. Controleer dat bij de aanbieder. In afwachting daarvan kun je de twee belangrijkste functies van de dienst gratis nabootsen, in vijf minuten en met apparaten die je waarschijnlijk al hebt.
Ten eerste: open in YouTube Kids de instellingen van het kinderprofiel en wijzig de inhoudsinstelling van ‘Goedgekeurd door Google’ naar ‘Zelf inhoud goedkeuren’. Daarna ziet je kind alleen kanalen en video’s die je zelf hebt toegevoegd; het algoritme doet geen aanbevelingen meer. Dat vraagt de eerste avond wat extra werk, maar daarna is het weinig onderhoud. Ten tweede: schakel in Netflix, Disney+ en Max het automatisch afspelen van de volgende aflevering uit in de instellingen van het kinderprofiel. Bij alle drie is dat één instelling en staat die standaard aan. Maka vraagt ongeveer 13,33 euro per maand voor zulke functies, die in de dienst ingebouwd zijn en die je niet even uit gemak weer aanzet.
Wat je niet gratis kunt nabootsen, is de beoordeling van elke aflevering door deskundigen op het gebied van ontwikkeling. Dat is naar mijn mening het enige deel van het aanbod waarvoor je echt betaalt. De andere functies bestaan al jaren op grote platforms, maar staan anders ingesteld omdat hun bedrijfsmodel erbij gebaat is dat kinderen langer blijven kijken.
Ook gegevens over de hoeveelheid machinaal gemaakte video’s voor kleuters kun je niet kopen. Zolang er geen degelijk onderzoek is naar hoeveel van zulke inhoud kinderen te zien krijgen, blijft het debat steunen op Amerikaanse cijfers uit 2020 en steekproeven zoals die van mij. Dat is weinig voor een probleem dat miljoenen kinderen raakt.
Feiten gecontroleerd op 17 oktober 2026. Bronnen: Wired - ‘Kids’ Content Is Deeply Broken. A New Platform Wants to Fix It’, Common Sense Media - onderzoek naar inhoud voor kinderen en Yale Child Study Center. Omrekening van dollarprijzen naar euro’s op basis van de ECB-referentiekoers van 16 oktober 2026: 1 euro = 1,1253 dollar. Bron: ECB. Omgerekende bedragen zijn schattingen, geen lokale checkoutprijzen.
More on this from HELDER
