Het tweede deel van de Gameratlas: 72 nieuwe games, een andere insteek. Dit keer staan de kunstenaars centraal die het fundament hebben gelegd voor de verbeeldingskracht van Azië en de stripwereld. Hokusai en Mœbius kregen elk twaalf posters, omdat ze als geen ander natuurgeweld en buitenaardse werelden wisten te vangen. De overige acht series van zes werken omvatten manga, anime en tekenkunst uit Japan, China, Zuid-Korea en India: van Osamu Tezuka, de vader van de manga, tot Mario Miranda, wiens tekeningen uit Goa bij talloze mensen in India bekend zijn.
De posters zijn gemaakt met Codex en de ingebouwde beeldgenerator, telkens in een staande 4:5-verhouding. De prompts bevatten opnieuw geen namen, maar puur een beschrijving van de techniek, volgens hetzelfde principe als in het recept voor posters in de stijl van de meesters. Het eerste deel, 100 games in de stijl van 20 westerse meesters, vind je hier: Gameratlas.
Voor alle duidelijkheid: geen van de gekozen kunstenaars is nog in leven, maar sommigen van hen, zoals Akira Toriyama of Kim Jung Gi, zijn pas kortgeleden overleden, en hun families en studio’s beheren nog altijd hun nalatenschap. Deze posters zijn een eerbetoon van fans, geen commercieel product. De personages uit de games zijn eigendom van de betreffende uitgevers.
Katsushika Hokusai: Twaalf gezichten op het natuurgeweld
Japan, 1760-1849. Op Hokusai’s houtsnede vertakt de Kirifuri-waterval zich als boomwortels. Dezelfde aandacht voor de richting van lijnen pas ik toe op karrensporen, strakgetrokken touwen en rimpelingen in het water.
The Legend of Zelda: The Wind Waker - “De dirigeerstok op open zee”. Link heft zijn dirigeerstok in de rode boot. Een verandering van de wind tekent zich eerst af in het zeil en pas daarna in de rimpels op het water.Downloaden op ware grootteDredge - “Late terugkeer”. De visser heeft de haven al in zicht. Tussen de kotter en het vuurtorenlicht doemt een donkere rug op, die je zo aanziet voor een eiland.Downloaden op ware grootteABZÛ - “Onder de buik van de rog”. De duiker zwemt onder een mantarog. De lichte onderkant van de vleugel neemt even zijn hele hemel in.Downloaden op ware grootteFirewatch - “Rookpluim achter de bergkam”. Vanuit het raam van zijn uitkijktoren zoekt Henry naar rook boven het bos. Het zwaartepunt van het tafereel rust op een enkel fijn spoor achter de bergkam.Downloaden op ware grootteA Short Hike - “De sluiproute vanaf de top”. Claire spreidt haar vleugels boven het pad naar Hawk Peak. Van bovenaf gezien past de hele vermoeiende klim in een enkele zigzaglijn.Downloaden op ware grootteSnowRunner - “Anker in het bos”. De lierkabel verbindt de truck met een enkele boom. De strakke rechte lijn van de kabel doorkruist alle bochten van de moddersporen.Downloaden op ware grootteSea of Thieves - “Een strook zeildoek”. Piraten halen het touw aan terwijl een windstoot het zeil platlegt. Vanaf het dek is alleen nog een strook van het eiland te zien onder de bolling van het doek.Downloaden op ware grootteWave Race 64 - “De buitenste boei”. Een coureur legt zijn waterscooter schuin in de bocht. De scheefstaande boei en een wig van wit schuim markeren de twee kanten van dezelfde poort.Downloaden op ware grootteFlower - “Spoor van een windvlaag”. Een paar bloemblaadjes zweven boven het gras. Aan hun spoor zie je precies waar de speler zojuist voorbij is getrokken.Downloaden op ware grootteJusant - “Op een enkele haak”. Op een enorme rotswand rust de klimmer uit onder een zekeringspunt. Aan de boog van het touw kun je de loodlijn beter aflezen dan aan de horizon.Downloaden op ware grootteFAR: Lone Sails - “Wind in de ketel”. Het voertuig trekt onder een reusachtig zeil over de opgedroogde zeebodem. Achter hem blijven evenwijdige wielsporen en een kort stoomspoor achter.Downloaden op ware grootteThe Long Dark - “Onder een groene hemel”. Een eenzame reiziger steekt een bevroren meer over. Tussen hem en de verre hut rest nog een laatste vlek van licht.Downloaden op ware grootte
Frankrijk, 1938-2012. Bij Mœbius verken je een fantastische wereld via het spoor van zijn tekenpen, van de rand van een rots tot een kras op de romp. In deze posters begint elke reis bij zo’n enkel detail.
Outer Wilds - “Zand tussen werelden”. Een astronaut kijkt toe hoe zand van de ene tweelingplaneet naar de andere stroomt. In deze zandloper kun je zelf naar binnen stappen.Downloaden op ware grootteNo Man’s Sky - “Het laatste exemplaar”. Een reiziger knielt neer bij een buitenaardse plant. Achter zijn rug komt een planeet met ringen op, maar hij heeft alleen oog voor de roze spiraal vlak boven de grond.Downloaden op ware grootteHomeworld - “Langs de boeg”. Het schijnsel van enkele onderhoudsschepen glijdt langs de romp van het verticale moederschip. Pas aan de hand van die stipjes zie je pas echt hoe kolossaal het is.Downloaden op ware grootteSable - “Vlak boven de grond”. Sable laat haar zweefscooter loskomen van het zand. Tussen het voertuig en zijn schaduw ontstaat al een smalle kier.Downloaden op ware grootteStar Wars: Knights of the Old Republic - “Platform op Tatooine”. In de schaduw van de Ebon Hawk rolt astromechdroid T3-M4 van de laadklep. De romp verdeelt de zengende hitte van het landingsplatform in twee verschillende temperaturen.Downloaden op ware grootteElite Dangerous - “Voor de spleet van het station”. De piloot lijnt zijn schip uit met de smalle ingang van het ruimtestation. Vanaf deze afstand lijkt het reusachtige dok op een dunne streep licht.Downloaden op ware grootteStarCraft - “De blauwe dienst”. Een SCV klieft door een azuurblauw kristal. De splinters van het mineraal vormen het helderste lichtpunt tijdens de hele ploegendienst.Downloaden op ware grootteDead Space - “Het laatste houvast”. Isaac zweeft langs de buitenwand van de Ishimura. Tegen de achtergrond van het oneindige zwart wordt een stuk reling de belangrijkste lijn van de tekening.Downloaden op ware grootteSystem Shock 2 - “Onheil door de kabels”. In een verlaten gang van de Von Braun komen draden samen rond een terminal. Een groen schijnsel verraadt de aanwezigheid van SHODAN nog voor er een woord valt.Downloaden op ware grootteThe Dig - “De vijf spitsen”. Een astronaut houdt stil bij het water, met het gezicht naar de stenen spitsen. De leegte tussen de eilanden vormt het eerste deel van het raadsel.Downloaden op ware grootteFTL: Faster Than Light - “De weg naar de luchtsluis”. De bemanning sluit de schotten om de brand te isoleren van de rest van het schip. Een rij kleine deuren verandert in het speelbord voor een loodzware keuze.Downloaden op ware grootteAstroneer - “De levenslijn”. Een astronaut plaatst weer een zuurstofpaal. De dunne blauwe lijn wijst de weg naar huis door een landschap dat geen enkel herkenningspunt biedt.Downloaden op ware grootte
Japan, 1928-1989. In de manga van Tezuka kan zelfs een robot zijn bedoelingen verraden met een enkele blik. In deze zes werken schuilt de clou in een beweging die precies tussen een sprong en een val is stilgezet.
Mega Man 2 - “Een halve pas voor het zaagblad”. In de gang van Metal Man bepaalt de cirkelzaag zijn eigen ritme. Mega Man moet precies tussen de tanden zien te stappen.Downloaden op ware grootteRocket Knight Adventures - “Stoom uit de rugzak”. Sparkster zet de sprint in op de steiger. Zijn raketrugzak verandert een ridderlijke stormloop in een poging om te vliegen.Downloaden op ware grootteRistar - “Armlengte”. Ristar grijpt een tak en bungelt boven de afgrond. De weg vooruit is precies zo lang als zijn armen kunnen reiken.Downloaden op ware grootteBionic Commando - “In plaats van springen”. De metalen grijphaak grijpt een balk. Pas als de kabel strak staat, kan de held zijn zware laarzen van de grond tillen.Downloaden op ware grootteTomba! - “Je ontsnapt niet”. Een weelderige roze haardos steekt uit het gras. Het varken tilt zijn kop pas op wanneer de jongen al in de lucht hangt.Downloaden op ware grootteCave Story - “Korte rustpauze”. Quote gaat naast een witte Mimiga zitten. In een grot vol bewapende machines heeft hij iemand gevonden bij wie hij zijn wapen kan neerleggen.Downloaden op ware grootte
Japan, 1963-2010. De films van Kon schakelen naadloos tussen werkelijkheid en verbeelding. Op deze posters spelen een weerspiegeling, de rand van het papier en het frame van een scherm een vergelijkbare rol.
Alan Wake - “De rand van het meer”. Alan houdt een manuscriptpagina boven het water. Aan de rand ervan begint het bos net de vorm van een verhaal aan te nemen.Downloaden op ware grootteThe Stanley Parable - “De deuren hebben het woord”. Stanley staat voor twee kantoordeuren. De ruimte splitst zich al voordat de werknemer aan welke kant dan ook een stap kan zetten.Downloaden op ware grootteGhost Trick: Phantom Detective - “Een lamp later”. Een bureaulamp buigt voorover boven de plaats delict. In dit verhaal kan iemands lot afhangen van een voorwerp dat niemand zag bewegen.Downloaden op ware grootteSuperliminal - “Kubus in de deuropening”. Vlak voor het oog gehouden blokkeert de kubus de doorgang. Als de hand zakt, blijkt de grootte van het voorwerp puur af te hangen van je perspectief.Downloaden op ware grootteHer Story - “Twee kanten van het glas”. Het gezicht van de vrouw op de oude videoband pauzeert tussen twee antwoorden. Op het glas van de monitor weerspiegelt de lege stoel aan de andere kant van de verhoorkamer.Downloaden op ware grootteCatherine - “Op de rand van ontwaken”. Vincent klimt op weer een volgend blok. Het kussen onder zijn arm is het laatste wat deze klim nog verbindt met zijn bed.Downloaden op ware grootte
Japan, 1922-2015. Mizuki plaatste yokai in decors uit het dagelijks leven. Hier rust de lading van de scène op de drempel van een huis, een schoolbank of een verlaten kruispunt.
Fatal Frame II: Crimson Butterfly - “Vlinder in de zoeker”. Tegen de donkere huizen valt de rode vlinder direct op. Wat ernaast staat, zie je pas door de lens van de camera.Downloaden op ware grootteSiren - “Regen uit Hanuda”. Rode regen vervaagt de contouren van het dorp. In een leegstaand huis kijkt iemand uit het raam, al verraadt geen enkel licht dat.Downloaden op ware grootteKuon - “Onder de zijde”. In het oude landhuis hangt een zijden cocon net boven de vloer. Een enkele voetafdruk ernaast is genoeg om te beseffen dat het geen rondslingerende stof is.Downloaden op ware grootteDetention - “Een lege plek in het lokaal”. De banken staan zoals altijd. Alleen een kommetje rijst met wierook op een van de tafels verraadt dat dit klaslokaal een herdenkingsplek is geworden.Downloaden op ware grootteDarkwood - “Nachtdienst”. De generator houdt een zwak lichtje brandend in de schuilplaats. Achter het dichtgetimmerde raam kruipen de takken steeds dichterbij.Downloaden op ware grootteYomawari: Night Alone - “Steentje op de weg”. Een meisje houdt haar zaklamp laag bij het asfalt. Een kiezel bij de stoeprand kan de aandacht van iets veel groters heel even afleiden.Downloaden op ware grootte
Japan, 1955-2024. Toriyama ontwierp personages voor Dragon Quest. Voor deze serie heb ik zijn liefde voor mechanica en humor geleend. Hier vertellen bouten, bagage en modderige schoenen net zo goed iets over het karakter van de reizigers.
Chrono Trigger - “Kikker bij een schroef”. Ridder Frog gluurt onder de losse beplating van Robo. In dit team komen een zwaard en een schroevendraaier even vaak van pas.Downloaden op ware grootteDragon Quest VIII - “Koninklijke koetsstop”. Een reiziger in een geel jasje pauzeert bij de wagen. De betoverde koning Trode kijkt alsof hij deze pauze maar wat graag zou inkorten.Downloaden op ware grootteSkies of Arcadia - “Onder het wolkendek”. Vyse leunt over de reling van het luchtschip. Boven zijn hoofd het want, onder zijn voeten een tweede hemel.Downloaden op ware grootteGolden Sun - “Handen boven de steen”. Isaac laat een rotsblok zweven. Een kleine aarde-djinni kijkt eronder, alsof hij controleert of de magie wel echt werkt.Downloaden op ware grootteEarthBound - “Fietsen in Onett”. Ness neemt een honkbalknuppel mee op zijn fiets, en in de bocht sluit een hond zich bij hem aan. In de rustige straat van Onett voelt een gewoon ritje als het begin van een expeditie.Downloaden op ware grootteGrandia - “De maat van de muur”. Justin en Sue staan aan de voet van de Muur aan het Einde van de Wereld. De eerste greep ligt nog binnen handbereik, de rest is niet eens meer te zien.Downloaden op ware grootte
China, 1898-1975. China. Bij Feng Zikai was een alledaagse handeling vaak al genoeg als onderwerp voor een hele tekening. Op deze posters laten een enkel gebaar en de lege ruimte op het papier je een vergelijkbaar moment in de game ervaren.
Unpacking - “Plek voor een beker”. Op het aanrecht blijft één beker en één lege plek over. De verhuizing is pas klaar als je besluit waar die komt te staan.Downloaden op ware grootteHarvest Moon: Back to Nature - “Het laatste perkje”. De jonge boer houdt zijn gieter schuin boven het laatste plantje. Het hondje kijkt naar het water, alsof hij wacht tot hij aan de beurt is.Downloaden op ware grootteNintendogs - “Losse lijn”. De puppy gaat halverwege de wandeling ineens zitten. De slappe lijn laat zien wie deze pauze écht heeft ingelast.Downloaden op ware grootteThe Longing - “Tijd om te lezen”. De Schaduw zit met een boek in zijn ondergrondse kamer. De bladzijden en de druipsteen aan het plafond meten hier een heel ander soort tijd af.Downloaden op ware grootteChibi-Robo! - “Naar het stopcontact”. Het kleine robotje sleept een zware stekker achter zich aan. Vanaf de houten vloer gezien lijkt het stopcontact wel de ingang van een gebouw.Downloaden op ware grootteCoffee Talk - “Rozet voor de late gast”. De barista maakt de melkrozet af. De gast wacht aan de andere kant van de bar, en voor dat korte moment past het hele gesprek precies in een kopje.Downloaden op ware grootte
Zuid-Korea, 1975-2022. Zuid-Korea. Kim Jung Gi tekende complexe scènes en voertuigen volledig uit zijn geheugen. Hier leidt het perspectief je blik vanaf een machineonderdeel vlak voor je neus naar de mensen die het moeten bedienen.
Commandos: Behind Enemy Lines - “Onder het hek”. De draadtang spant het prikkeldraad, terwijl een bewaker net zijn hoofd wegdraait. Het hele team wacht op die ene handbeweging.Downloaden op ware grootteGran Turismo 4 - “Apex op bandhoogte”. De voorband raakt net de rand van de kerbstone. Een handbreedte beslist nu over je positie op de baan.Downloaden op ware grootteX-COM: UFO Defense - “Open laadklep”. De laadklep van het transportschip zakt naar de rand van het veld. De zwaarste stap leidt van de beschutting van de romp naar de duisternis, die zaklampen stukje bij beetje onthullen.Downloaden op ware grootteTitanfall 2 - “In de hand van de Titan”. De open hand van BT dient als platform voor de piloot. Pas naast de vingers van de machine zie je de enorme schaal van hun gezamenlijke sprong.Downloaden op ware grootteAce Combat 04: Shattered Skies - “Schaduw over het geschut”. De vleugel van de straaljager vult de halve compositie. Pas als je beneden het geschut van Stonehenge ziet, besef je hoe gevaarlijk dicht bij hun vuurlinie deze bocht ligt.Downloaden op ware grootteAdvance Wars - “Eén vakje verder”. Een brug verbindt twee delen van de kaart. Vooraan staat een tank, maar de volgende zet hangt af van het kleine transportvoertuig dat erachter wacht.Downloaden op ware grootte
India, 1926-2011. India. De tekeningen van Mario Miranda ontleden het straatleven in tientallen subtiele gedragingen. In deze serie maakt juist de reactie van een buurman, een voorbijganger of iemand in de rij de grap compleet.
Theme Hospital - “Te breed hoofd”. Een patiënt met een opgezwollen hoofd wacht voor de spreekkamer. Iedereen in de rij heeft een ander idee over hoe hij door de deur moet passen.Downloaden op ware grootteSimCity 2000 - “Stroom om de hoek”. Aan de ene kant van de straat brandt overal licht. Aan de andere kant leunen bewoners uit donkere huizen om naar de elektriciteitspaal te staren.Downloaden op ware grootteRollerCoaster Tycoon - “Wie verloor zijn hoed”. Een hoed waait van het karretje af. Mensen in de wachtrij kijken hem na, terwijl de eigenaar alweer door de volgende bocht scheurt.Downloaden op ware grootteCrazy Taxi - “Nog even deze afsnijroute”. Een gele taxi springt over de top van een steile straat. De chauffeur kiest een sluiproute, terwijl de passagier krampachtig de boodschappen op schoot probeert te houden.Downloaden op ware grootteOvercooked! - “Geef de ui door”. Twee koks worden gescheiden door een opening tussen de aanrechten. Een ui vliegt door de lucht, terwijl het eten op het fornuis gevaarlijk dicht bij aanbranden zit.Downloaden op ware grootteTropico - “Onder het balkon”. El Presidente zwaait vanaf het balkon naar de menigte. Beneden op straat zorgt een vastgelopen karretje voor het paleis echter voor veel meer ophef.Downloaden op ware grootte
Japan, 1797-1861. Japan. Kuniyoshi werd beroemd met zijn houtsneden van krijgers. Hier vertellen een strakke diagonale lijn en de wapperende stof van een gewaad precies wie de overhand heeft in het duel.
Nioh - “Wachter in de rook”. William zet een voet op de grens van de rook. Uit het donker doemt een tegenstander op, wiens gigantische omvang eerst wordt verraden door zijn hand.Downloaden op ware grootteSoulcalibur - “Rand van de arena”. Ivy ontvouwt haar zwaard tot een stalen boog. De leegte achter de rug van de krijger markeert ineens de fatale grens van het duel.Downloaden op ware grootteDynasty Warriors 3 - “Golf onder de hellebaard”. Lu Bu zwaait zijn zware wapen boven de hoofden van de infanterie. Buigende vaandels verraden de richting van de aanval nog voordat je het aan de gezichten van de soldaten ziet.Downloaden op ware grootteThe Last Blade 2 - “Blad tussen de klingen”. Twee zwaardvechters staan roerloos tegenover elkaar. Een door de wind meegevoerd blad doorkruist even de lege ruimte tussen de zwaarden.Downloaden op ware grootteGolden Axe - “Een stap achter de reus”. Een dwerg met een bijl duikt onder de dekking van een grotere vijand door. Door het lage perspectief voel je pas echt welke afstand de bijl moet afleggen om de reus te raken.Downloaden op ware grootteBushido Blade - “Bamboe telt de stappen”. Twee zwaardvechters luisteren aandachtig in een bamboebos. Aan de stand van de stengels kun je precies de afstand aflezen die nodig is voor één dodelijke haal.Downloaden op ware grootte
Het best geslaagd zijn de series waarin de stijl niet alleen om de pennenstreek draait, maar echt het verhaal draagt. Bij Satoshi Kon stapt een personage over de rand van het kader, bij Mizuki zit een yōkai doodgewoon op de drempel van een huis, en bij Feng Zikai is één kopje op een lege plank in Unpacking genoeg. Die laatste poster vind ik het sterkste werk van de hele collectie: er staat geen enkel personage op, en toch begrijpt iedereen die het spel heeft gespeeld meteen waar het over gaat.
Hokusai en Mœbius bewijzen in twaalf beelden nog iets anders: een sterke stijl gaat na vijf werken nog lang niet vervelen. The Legend of Zelda: The Wind Waker als houtsnede en Outer Wilds in de lijnen van Mœbius hadden zomaar officiële posters van die games kunnen zijn.