Travis Kalanick weg bij Uber in 2017: hoe vijf investeerders de oprichter wegstuurden

👁 111 keer gelezen

Op 20 juni 2017 zat Travis Kalanick in Chicago toen hij een brief kreeg met de titel “Moving Uber Forward”. Vijf grote investeerders van Uber, onder wie het fonds Benchmark, eisten dat hij per direct zou stoppen als ceo. Na enkele uren overleg stemde hij in. Zo eindigde de bekendste ruzie over bedrijfscultuur uit de geschiedenis van Silicon Valley, en het is een goed voorbeeld van hoe je een oprichter kunt wegsturen zonder stemming in de raad van bestuur.

Vier maanden waarin alles samenkwam

Er was niet één schandaal. Er waren er meerdere, de een na de ander, en elk voegde iets toe aan het vorige.

• 19 februari 2017. Voormalig ingenieur Susan Fowler publiceerde op haar blog een bericht over intimidatie door een leidinggevende. HR beschouwde de zaak als een eerste overtreding van een manager die volgens haar goede resultaten haalde, en het bleef bij een waarschuwing.
• Eind februari. Bloomberg publiceerde een dashcambeeld waarop Kalanick ruziet met een Uber-chauffeur over dalende tarieven. Kalanick schreef daarna aan de medewerkers dat hij als leider fundamenteel moest veranderen en volwassen moest worden.
• Maart. The New York Times beschreef Greyball, een tool waarmee Uber ambtenaren die het taxivervoer controleerden markeerde en ontweek. In mei begon het ministerie van Justitie hierover volgens Reuters een onderzoek.
• Op de achtergrond. Waymo, het zelfrijdende-autobedrijf van Google, klaagde Uber aan wegens diefstal van bedrijfsgeheimen. De schikking van februari 2018 kostte Uber 0,34 procent van de aandelen.

Wat de raad van bestuur deed

De raad van bestuur van Uber deed precies wat juristen in zo’n situatie adviseren: een onafhankelijk onderzoek laten uitvoeren. Dat onderzoek werd geleid door oud-minister van Justitie Eric Holder van het advocatenkantoor Covington & Burling. Het rapport was gebaseerd op meer dan 200 gesprekken en 3 miljoen documenten en bevatte 47 aanbevelingen: een onafhankelijke voorzitter van de raad, nieuwe onafhankelijke bestuurders, een operationeel directeur als partner voor de ceo, het overdragen van een deel van Kalanicks taken aan andere managers en een verbod op relaties tussen leidinggevenden en ondergeschikten.

Op zondag 11 juni 2017 kwam de raad bijeen op het kantoor van Covington in Los Angeles en nam alle aanbevelingen unaniem over. Het rapport eiste niet dat Kalanick zou vertrekken. Op 13 juni kondigde Kalanick een verlof voor onbepaalde tijd aan. In een e-mail aan de medewerkers schreef hij dat hij tijd nodig had om te rouwen om zijn moeder, die in mei om het leven kwam bij een bootongeluk.

Een week later bleek dat de investeerders niet op het einde van dat verlof wilden wachten. De brief “Moving Uber Forward” werd volgens de media ondertekend door vijf fondsen, waaronder Benchmark, dat een zetel in de raad had. Kalanick stapte op als ceo, maar bleef in de raad zitten. Hij schreef dat hij van Uber hield, meer dan van wat ook ter wereld. Het bedrijf zat zonder ceo, operationeel directeur, financieel directeur en marketingchef.

De raad nam 47 aanbevelingen over. De ceo werd weggestuurd door een brief van vijf investeerders.

De strijd om de zetels in de raad

Met het vertrek als ceo was de zaak niet afgedaan, want Kalanick behield invloed op de raad. In juni 2016 was de raad uitgebreid van acht naar elf zetels en mocht hij drie daarvan zelf invullen. Op 10 augustus 2017 daagde Benchmark hem voor de rechtbank in Delaware, met de stelling dat het alleen met de uitbreiding van de raad had ingestemd doordat Kalanick ernstige misstanden voor de investeerders had verzwegen. De woordvoerder van Kalanick noemde de rechtszaak volkomen ongegrond.

Eind augustus koos de raad unaniem een nieuwe ceo: Dara Khosrowshahi, sinds 2005 de baas van Expedia. Het machtsconflict werd echter met geld beslecht. Toen SoftBank in januari 2018 een groot aandelenpakket in Uber kocht, kwamen er met de deal ook nieuwe governanceregels: het einde van aandelen met extra stemrechten, een grotere raad en zetels die Kalanick mocht invullen maar die door de hele raad moesten worden goedgekeurd. Benchmark trok de rechtszaak in, zonder het recht om haar opnieuw aan te spannen. Kalanick vertrok eind 2019 uit de raad en verkocht al zijn aandelen, volgens Uber ongeveer 3 miljard dollar waard.

De waardering van Uber voor en na

Uber was toen nog een privébedrijf, dus er is geen dagkoers die de reactie van de markt laat zien. Wel zijn er de waarderingen uit opeenvolgende transacties, en die zeggen genoeg.

SoftBank kocht aandelen van bestaande aandeelhouders met een korting van ongeveer 30 procent op de laatste waardering. Een deel van de investeerders ging daarmee akkoord omdat het uit een bedrijf wilde stappen dat een heel jaar van schandaal naar schandaal was gegaan, terwijl de nieuwe ceo net begon. Bankiers spraken in 2018 over een beursgang met een waardering tot 120 mld dollar. Na de eerste handelsdag bleef die steken op minder dan 70 mld.

Wat dit leert over Nvidia

Bij Uber werd de oprichter weggestuurd door de eigenaren, niet door de raad van bestuur. Vijf investeerders deden wat de raad zelf niet wilde doen: het rapport van Holder beschreef hoe de macht van de ceo kon worden beperkt, maar eiste zijn vertrek niet. Bij Nvidia was het andersom. Daar startte de raad het onderzoek, bereidde de raad volgens het Wall Street Journal het ontslag voor en nam de raad het ontslag aan. Ik heb geen berichten gevonden over een grote aandeelhouder van Nvidia die publiekelijk om het vertrek van de ceo vroeg.

Gemeenschappelijk is het probleem van de dag erna. Uber had na 20 juni 2017 geen ceo en de helft van de top ontbrak, en zocht ruim twee maanden naar een opvolger. Nvidia had geen operationeel directeur en volgens Semafor rapporteerden meer dan 50 mensen aan Huang. In beide bedrijven begon men pas over opvolging na te denken toen die meteen nodig was. Nvidia wees op de dag van het vertrek in elk geval een interim-ceo aan: financieel directeur Colette Kress. De kroniek van die dagen beschrijf ik in het rapport Vijftien dagen die Nvidia veranderden.

Veelgestelde vragen

Waarom stapte Travis Kalanick op bij Uber?

Na een reeks schandalen in 2017, van het bericht van Susan Fowler over intimidatie tot het onderzoek naar de tool Greyball, stuurden vijf grote investeerders hem op 20 juni 2017 een brief waarin ze eisten dat hij onmiddellijk zou vertrekken. Kalanick stemde dezelfde dag in.

Wie volgde Kalanick op bij Uber?

Dara Khosrowshahi, eerder ceo van Expedia, gekozen door de raad van Uber eind augustus 2017.

Hoeveel verdiende Kalanick aan Uber?

Eind 2019 verkocht hij al zijn Uber-aandelen. Volgens het bedrijf was zijn pakket ongeveer 3 miljard dollar waard.

Tech-CEO-schandalen: Tech-CEO’s en schandalen: Intel, OpenAI, Uber, WeWork, Theranos, FTX, Nvidia

Kinetyra